Marjolein Knuit

Big Brother op een onbewoond eiland

Expeditie Robinson en Terra Incognita

Met het krieken van de dag slenteren een paar jonge mensen met schelpenkettingen om hun nek en zakdoeken om het hoofd langs de branding van een tot voor kort onbewoond eiland, op zoek naar visjes in het zelfgemaakte net, een toevallig aangespoelde schildpad of iets anders dat tot voedsel kan dienen.

Tot afgelopen weekend behoorde dit scenario toe aan het realityprogramma Expeditie Robinson, pioneer op het gebied van Big Brother op een onbewoond eiland. Met het verhuizen van dit inmiddels vijf jaar lopende en succesvolle programma van Net 5 naar Talpa, moest Net 5 echter op zoek naar een nieuwe publiekstrekker waarbij deelnemers met ongewassen haren en zandkorrels op plekken waar je ze liever niet wilt hebben de strijd met elkaar aangaan. Dat is gelukt in de vorm van Terra Incognita, een programma dat op het eerste gezicht een slap aftreksel lijkt van Expeditie Robinson. Niets is minder waar; er bestaan meer verschillen tussen de twee programma’s dan alleen de eilanden waar het zich afspeelt.

Emotionele uitbarstingen en onregelmatigheden in de darmflora
Waar eens tropische rust over de Indische oceaan heerste, is nu het geronk van het ene motorbootje na het andere te horen om kandidaten voor het een of andere spel op een verlaten doch pittoresk eiland te droppen. Realityprogramma’s met een hoog Big Brother-gehalte schieten als paddestoelen uit de grond: Expeditie Robinson was één van de eerste uit het genre, waarna meerdere programma’s als Bobo’s in the bush, Peking Express en nu dus Terra Incognita volgden. Dat de succesformule verre van uitgewerkt is, bewijst Expeditie Robinson in zijn vijfde serie afleveringen, op de voet gevolgd door Terra Incognita.

Elk jaar past Expeditie Robinson wijzigingen toe in de opzet van het programma, om de voorspelbaarheid van het programma te minimaliseren. Andere jaren kozen de makers ervoor de achttien deelnemers te scheiden naar geslacht of afkomst (Vlaams of Nederlands), deze editie kent een scheiding naar leeftijd: jong strijdt tegen oud. Daarnaast verdwenen de afvallers vorig jaar naar een eiland  in de zogeheten Mangrove om daar in alle stilte en barre omstandigheden verder te overleven. Dit jaar is op voorhand een tweetal al op een rotsachtig eilandje gedropt, waar de eerste afvaller zich al heeft bijgevoegd. Voor de rest volgen de welbekende spanningen in de groep, emotionele uitbarstingen van heimwee en onregelmatigheden in de darmflora  elkaar in rap tempo op. Resultaat is een spannende afvalrace vol opdrachten, eliminatieproeven en tranentrekkende afscheidsscenario’s tijdens de gevreesde Eilandraad.

Bij Terra Incognita gaat het spel er anders aan toe; er is zelfs sprake van een verhaal. De enige leidraad van de spelers is een boek met eeuwenoude aantekeningen van zeenomaden waarmee ze  het mysterie van Rang Nok moeten zien te achterhalen. Daartoe zijn echter alleen de spelers die zich op het tweede niveau bevinden, gelegen op het eiland Koh Muk, in staat. Op het eerste niveau, gevestigd op het vasteland, bevinden zich de deelnemers die zich tijdens de proef op dag 1 niet plaatsten voor niveau 2. Zij proberen uit alle macht om te promoveren naar het eiland, terwijl op het eiland elke aflevering iemand naar het vasteland degradeert. Terra Incognita hanteert hiervoor het zogeheten Levenswiel, dat elke aflevering twee personen aanwijst om het degradatieduel te spelen. De verliezer keert terug naar het vasteland, en in zijn of haar plaats komt er iemand van het vasteland terug. Dat betekent dat er gedurende de expeditie niemand naar huis hoeft; iedereen blijft in het spel, de één op een hoger niveau dan de ander.

Frisse wind
Expeditie Robinson en Terra Incognita zijn verschillende uitwerkingen van eenzelfde concept. De makers van Expeditie Robinson kennen inmiddels het klappen van de zweep bij het in elkaar draaien van het programma, maar deze routine heeft gedurende de vijf draai-jaren ook voor de nodige voorspelbaarheid gezorgd. Elke aflevering is het weer afwachten tot presentator Ernst-Paul Hasselbach, dit keer vergezeld door Lotte Verlackt, de beruchte woorden spreekt tot de afvaller van die week: “Je kunt je expeditie in het geheim voortzetten!” Wat dat betreft heeft nieuwkomer Terra Incognita een streepje voor op Expeditie Robinson, te meer daar het spiksplinternieuwe programma wordt gepresenteerd door de vertrouwde gezichten van Peking Express, Art Rooijakkers en Roos van den Acker, voorheen co-presentatrice van Expeditie Robinson. Hun expertise in combinatie met het vernieuwende karakter van het spel zorgen voor een frisse wind door  de wereld van reality-tv.

Na twee afleveringen Expeditie Robinson en één aflevering Terra Incognita is het een kwestie van afwachten of de originaliteit van Terra Incognita het wint van de vakrotten van Expeditie Robinson. In de tussentijd is het zondag- en maandagavond op de bank hangen geblazen, toekijkend hoe in totaal 36 uitgemergelde deelnemers vechten om een visje of slakje en vervolgens net als in Big Brother hun verhaal doen in de dagboekkamer. Maar dan van bamboe.

Geef je reactie