Het leek zo mooi: met de opkomst van web 2.0 zouden burgers het voor het zeggen krijgen in de journalistiek. Zelf nieuws maken, foto’s insturen en discussiëren over wat er speelt: anno 2008 is daar nog weinig van terecht gekomen, geven redacties toe. Erik van Heeswijk legt op De Nieuwe Reporter uit waarom.

Sinds user-generated content een buzzwoord werd, proberen bijna alle kranten, tijdschriften en televisieprogramma’s hiervan hun graantje mee te pikken. Toch willen echt inhoudelijke initiatieven voor burgerjournalistiek nog niet van de grond komen. Berichten zijn vaak inhoudelijk niet sterk genoeg, of er wordt gewoon te weinig gepost.Denkfouten
Van Heeswijk, zelf nieuwe media journalist en docent internetjournalistiek aan de Universiteit van Leiden, legt in een tweeluik op het weblog www.denieuwereporter.nl uit hoe de journalistiek dit proces kan omkeren. Redacties begaan namelijk een aantal denkfouten. Zo wordt er te weinig richting gegeven aan de input van de bezoeker: de instelling ‘hier heb je een forum, doe er maar wat leuks mee’ werkt niet.

Dat komt onder meer doordat veel huidige initiatieven te veel gericht zijn op een algemeen publiek, aldus van Heeswijk. “In de Trouw-community voor theologen en filosofen is het veel duidelijker wat bezoekers worden geacht aan te leveren en zal het gesprek tussen de deelnemers soepeler verlopen, dan in een algemene site als Skoeps.nl.”En, mooi voor op een tegeltje aan de muur: “aandacht is de wisselkoers van de user-generated content”. Gebruikers die hun nieuwsberichten, waar ze hun best op hebben gedaan en trots op zijn, uploaden, willen daar waardering voor krijgen. En ondertussen zit de redactie alleen maar spelfouten te verwijderen: “hij [de burgerjournalist] wil geen aandacht van de journalist, maar van zijn publiek.”

Daarnaast mogen redacties hun burgerjournalisten best een duwtje in de goede richting geven. Als duidelijk wordt dat het proces stagneert of inhoudelijk niet zo sterk is als gehoopt, kunnen ze zelf naar initiatieven zoeken om het debat nieuw leven in te blazen. Dan is een schrijfcursus of zelfgemaakte internetradio helemaal geen gek idee, aldus van Heeswijk.

Burgerjournalistiek wordt ook haast geen kans gegeven: om het te laten slagen moet het als paradepaardje worden gepresenteerd, maar het risico daarvan is natuurlijk levensgroot. Als er te weinig of te zwak wordt gepost, gooien redacties al snel het bijltje erbij neer. Doodzonde, volgens van Heeswijk.

Dit roept echter wel de vraag op hoe redacties financieel gezien zelf nog kunnen profiteren van user generated content: hoe gaat het medium er geld aan verdienen van adverteerders? Die willen hun advertenties liever gelezen hebben door veel verschillende mensen dan door een klein groepje gelijkgestemde mensen.

Journalistiek en user generated content; het blijft een haat-liefdeverhouding. Om te voorkomen dat het een fata morgana blijft zullen media in actie moeten komen. Anders blijft er van Skoeps’ slogan  ‘zestien miljoen reporters’ weinig over. De 2 artikelen van Erik van Heeswijk zijn hier en hier te lezen.