Het schijnt een onmisbare ervaring in je jongvolwassenheid te zijn: een lange reis maken in het buitenland. En dan niet zomaar een zonvakantie naar Salou natuurlijk. Nee, een beetje reislustig type gaat met z’n backpack in Thailand op zoek naar zichzelf of een schooltje bouwen in Kenia. Want een periode zandhappen in de woestijn of peentjes zweten in de jungle staat goed op je CV. Of je nou een 17-jarige schoolverlater bent of een 33-jarige accountant die even niet meer zo goed weet wat ie wil in het leven; maak een reis en kom terug als een ander mens, is het idee.

Terwijl iedereen die op reis is geweest, altijd met dezelfde verhalen thuis komt. Meestal bevatten die verhalen de volgende ingrediënten: ‘het was echt supermooi, maar wel heel arm, maar toch zijn de mensen heel gastvrij en gelukkig, alleen zijn er wel veel insecten en ik ben een paar keer heel ziek geweest van het eten en het verkeer was heel chaotisch en de mensen zijn heel klein en iedereen wilde aan mijn haar zitten!’. Waarom zou je voor zo’n ervaring de halve wereld afreizen? Waarom zou je graag iets willen meemaken wat iedereen al heeft meegemaakt? Zodat jij instemmend kunt knikken als iemand het heeft over die geweldige ananas-mangococktails op dat ene bijzondere strandje in Thailand wat je echt gezien moet hebben? Als ik wil weten hoe het is om in Bangkok tijdens de spits een straat over te steken kijk ik wel naar een aflevering van Peking Express. Daarvoor reis ik echt niet stoned van de malariapillen af naar een bamboe hutje in de brandende hitte waar ik mijn op hol geslagen darmen boven een gat in de grond moet legen.

Nee, dan de nobele jongeren die op een bepaald moment in hun leven (meestal als de studiekeuze voor de deur staat en ze nog even geen zin hebben om daaraan te denken) ineens bedenken: laat ik eens naar Kenia (of een ander willekeurig land in Afrika, als het maar arm is) afreizen om daar een stapel stenen op elkaar te gaan stapelen. Net of de mensen in die apenlanden te dom zijn om zelf een schooltje te kunnen bouwen. Dan sta je daar, met je afritsbroek en bergschoenen, kruiwagens met stenen en zand heen en weer te slepen, terwijl de lokale inwoners in hun vuistje lachend toekijken. ‘Daar heb je weer zo’n naïeveling’, zullen ze denken, ‘die denkt dat ze de wereld kan veranderen door hier, in de middle of nowhere een gebouwtje met vier muren en een dak neer te zetten. En we hebben niet eens schoolboeken, laat staan leerkrachten!’. Maar tegen die tijd zit jij alweer veilig in Nederland, jezelf ten overstaan familie en vrienden op de borst te kloppen om je eigen goedheid.

Verder heb ik niks tegen ontwikkelingswerk hoor, als het maar nuttig is. Ik denk niet dat de armoede in Afrika automatisch afneemt door massaal scholen en ziekenhuizen te bouwen. Ik geloof in microkrediet om mensen de kans te geven hun eigen bedrijfje op te starten, muskietennetten om malaria tegen te gaan en voorbehoedsmiddelen en voorlichting om aids te stoppen. En in maandverband om meisjes in ontwikkelingslanden ook tijdens hun menstruatie naar school te kunnen laten gaan. Want als een meisje in Soedan ongesteld is, is het wegens gebrek aan maandverband en tampons een grote kliederboel en gaat ze een week per maand niet naar school. Hallo leerachterstand, dag betere toekomst. Iets onbenulligs als maandverband kan voor talloze meisjes het verschil betekenen tussen een uitzichtloos en menswaardig bestaan. Daarvoor hoef je als jonge en ambitieuze westerling niet met je backpack vol goede bedoelingen voor in het vliegtuig te stappen. Gewoon een pakje Libresse kopen en Oxfam Novib doet de rest. Kunnen die meisjes gewoon weer onderwijs volgen en zijn die eigenhandig gebouwde schooltjes toch nog ergens goed voor.