De recensie in de huidige internetcultuur

Onderstaand essay schreef ik vorig jaar in het kader van de Prijs voor de jonge kunstkritiek. Deze wedstrijd is opgericht om de recensie in zijn glorie te herstellen, omdat de ruimte voor goede kunstkritieken in de media steeds kleiner wordt en zich verplaatst naar internet. In mijn essay betoog ik dat het helemaal niet erg is dat de meeste recensies uit maar 200 woorden en een aantal sterren bestaan. Ik heb er niet de hoofdprijs van € 10.000 euro mee gewonnen, maar mijn essay is in elk geval gepubliceerd op de website van de Prijs voor de jonge kunstkritiek. Dat is ook wat waard.

Om de kunstkritiek nieuw leven in te blazen, wil de organisatie van deze wedstrijd graag recensies ontvangen van jonge journalisten. Maar dan wel recensies van minimaal 1000 woorden. Ik heb überhaupt nog nooit een recensie gelezen die zo lang was, laat staan dat ik er een van die lengte geschreven heb. En dat terwijl ik toch een aardig portfolio heb opgebouwd. De eis van minimaal 1000 woorden zette me wel aan het denken. Bijt de organisatie zichzelf niet in de staart door zich af te vragen hoe het toch komt dat de kunstkritiek afkalft, en vervolgens een wedstrijd uit te schrijven voor recensies van minimaal twee kantjes lang, een boekwerk in dit journalistieke genre?

Een goede recensent weet de essentie van wat hij recenseert in een paar alinea’s te vatten, met tussen de regels door een oordeel en aandacht voor aspecten als ontstaansgeschiedenis en maatschappelijke relevantie. Lang genoeg om de lezer een idee te geven van de betreffende kunstuiting en kort genoeg om hem te prikkelen en nieuwsgierig te maken naar meer. Maar de echte kunstkritiek, waarin exposities en boeken van haver tot gort worden besproken, verliest terrein in krant en tijdschrift. Is dat een verlies voor het culturele domein? Of is de afgeslankte versie van de kunstkritiek niet meer dan een logisch en onvermijdelijk gevolg van de hedendaagse internetcultuur, waarin kranten het afleggen tegen weblogs en kunst en cultuur van iedereen zijn? Lees de rest van het artikel

Wie herkent zich in de regering die afgelopen donderdag op het bordes stond? Henk en Ingrid, ook al stond hun Geert er zelf niet eens tussen? Wie dacht er op 9 juni; ik hoop dat er een kabinet komt dat lekker veel geld gaat investeren in de joint strike fighter en dat ervoor zorgt dat honderden musea en theaters misschien wel hun deuren moeten sluiten? Toen ik mijn stem uitbracht, had ik in elk geval een ander Nederland voor ogen dan dit kabinet van VVD en CDA met de gedoogsteun van de PVV van plan is.

Toen de VVD enkele dagen na de uitslag van de Tweede Kamerverkiezingen ging praten met de PVV over een mogelijk rechts kabinet, dacht ik net als de rest van Nederland: ‘ach, dat is gewoon voor de vorm, wie neemt Geert Wilders nou serieus?’ Dat bleek een misrekening. Wilders krijgt dan wel geen regeringsverantwoordelijkheid, hij mag wel roepen wat hij wil en blokkeren wat hij niet wil. En in plaats van Wilders schamper uit te lachen om zijn zoveelste idiote wetsvoorstel (meestal iets met hoofddoekjes of  ‘linkse hobby’s’) zullen de andere partijen hun best moeten doen om hem te overschreeuwen. Lees de rest van het artikel

Als ik nu een kind van 7 was geweest, was ik waarschijnlijk gediagnosticeerd met PDD-NOS of een andere populaire kinderziekte, had ik geen idee wie Bassie en Adriaan waren en speelde ik liever op de X-box dan buiten. Maar aan de andere kant: misschien had ik dan niet meer zo’n stomme pleister voor mijn oog hoeven dragen om mijn luie oog minder lui te maken. Toch zou ik het zo weer overdoen, mijn jeugd, die begon in 1985.

Wat was het leven toen nog overzichtelijk. Natuurlijk maakte ik me wel eens druk om dingen: had ik weer eens met twee vriendinnetjes tegelijk afgesproken; oeps!  Maar mijn leeftijdsgenootjes en ik  werden nog niet afgehinderd door Ritalin of mobiele telefoons. En pedofielen heetten toen nog gewoon kinderlokkers. Ik ging naar school, kreeg elke dag les van dezelfde juffrouw, ging na schooltijd knikkeren en dan naar huis, waar moeder op mij wachtte met een glaasje dubbeldrank met een koekje. Lees de rest van het artikel

Een essay over de macht en onmacht van mens en technologie

We denken dat we heel wat kunnen. We reizen de hele wereld over zonder ook maar een stap buiten de deur te zetten: daarvoor hoeven we alleen maar Google Earth op te starten. De mens is bijna een Godgelijke geworden en een groot deel van de credits daarvoor gaat naar de technologie. Maar tegelijkertijd zijn we nooit eerder zo machteloos geweest, meent de filosoof Martin Heidegger. Technologie overkomt ons, vindt hij. En de mens kijkt machteloos toe. Of toch niet?

Er zijn mensen die zich na hun dood laten invriezen omdat ze in de veronderstelling zijn dat men in de toekomst over technologieën zal beschikken om dode lichamen weer tot leven te wekken. Deze transhumanisten willen met behulp van technologie de beperkingen die het organische menselijke lichaam met zich meebrengt, achter zich laten. De robotdeskundige Hans Moravec stelt bijvoorbeeld voor om de menselijke geest te ‘downloaden’ naar een kunstmatig lichaam en de mens zodoende min of meer onsterfelijk te maken. Science fiction? Lees de rest van het artikel

In het gezelschap van een hoop bollebozen van Teleac, studiegenootjes en familieleden, kreeg ik gister in Hilversum het Veringa Stipendium uitgereikt door Mr. Elco Brinkman himself: een cheque van 1000 euro, een enorme bos bloemen en niet te vergeten; een stageplek van 3 maanden bij Teleac!

Volgens de jury had mijn essay dit verdiend aan de heldere en concrete manier waarop ik mijn geweldige idee overbracht  om kinderen via nieuwe, interactieve media de verkeersregels bij te brengen. Een groot compliment, dus ik hoop dat ik tijdens mijn stage bij Teleac de kans krijg mijn ideeën verder uit te werken. Lees de rest van het artikel

“In Amerika regeert de president vier jaar en de journalistiek voor eeuwig en altijd,” zei Oscar Wilde eens. Hij vat hier de kern van de journalistiek heel juist samen. Politici en andere vooraanstaande figuren zijn voortdurend onderhevig aan wat er over hen gepubliceerd wordt. De journalistiek heeft op dit gebied een grote vinger in de pap. De journalistiek bepaalt of de voorpagina van de krant gevuld wordt met nieuws over Boris of Beatrix. Het is een kwestie van vraag en aanbod: wil het publiek sappige feitjes over Mabel, dan krijgt ze die ook. De journalistiek heeft zich ontwikkeld, of misschien wel gedegradeerd, van intellectueel en niet voor iedereen weggelegde vorm van verslaggeving, naar consumptieproduct van de bovenste plank.

“De functie van de klassieke journalist zal verschuiven van fysiek noodzakelijke tussenschakel in de informatieoverdracht naar die van regisseur van het maatschappelijk debat. Naarmate in de media het aantal podia en platforms toeneemt, wordt deze regiefunctie belangrijker maar tevens moeilijker te organiseren,” beweert Jo Bardoel in zijn proefschrift getiteld ‘Journalistiek in de informatiesamenleving’. Het proces van nieuwsgaring en de publicatie daarvan is namelijk drastisch veranderd, helemaal sinds Internet veel van de functies die eerst tot kranten en tijdschriften behoorden, overnam. Toegankelijkheid is het sleutelwoord van geschreven nieuwsfeiten. De journalist is gedwongen rekening te houden met de wensen van een groot publiek en heeft daarom geen andere keus dan zich samen met zijn collega’s op het meest recente al dan niet koninklijke schandaal te storten. In deze stortvloed van nieuws moet de journalist zich staande zien te houden tussen de meningen die via de media over en weer geslingerd worden. Lees de rest van het artikel