Ik ben niet zo goed in conversation starters, maar als iemand mij bij wijze van voorstelrondje vraagt waar ik van hou, weet ik het wel: ik hou van taal. Maar het vervelende is dat dat zo truttig klinkt. Het klinkt als saaie pieten met alle edities van de Van Dale in de kast die anderen de hele tijd verbeteren (nee, het is ‘beter dan’, niet ‘beter als!’) of die hun taalfrustraties uiten op websites als www.meldpunttaal.nl. Terwijl ik het gewoon interessant vind hoe je met een komma de betekenis van een hele zin kunt veranderen en wat de juiste manier is om het werkwoord ‘updaten’ te vervoegen. Oké, en dat ik elk jaar met een schrijfblok op schoot en een pen in de aanslag voor de tv zit voor het Groot dictee der Nederlandse taal zeg ik er voor het gemak maar even niet bij.

Maar tegen die tijd is je kersverse gesprekspartner al lang afgehaakt. Bovendien is taal van iedereen en dus geen exclusief terrein van de taalliefhebber, in tegenstelling tot bijvoorbeeld de golden retrieverliefhebber of de computernerd. Terwijl ik wel degelijk meer van taal weet dan de gemiddelde golden retrieverliefhebber. Ik zou er bij wijze van spreken zelfs een boek over kunnen schrijven en dat dan ‘Taal is zeg maar echt mijn ding’ noemen.

Wat het daarentegen altijd goed doet in een kennismakingsgesprek, is zeggen dat je van reizen houdt. Niet iedereen houdt van reizen, maar iedereen houdt van mensen die van reizen houden. Reizen, dat klinkt als met een backpack op je rug exotische gerechten uitproberen aan de kant van de weg bij locals in Peru. Terwijl het eigenlijke reizen bestaat uit 14 uur in een krappe vliegtuigstoel zitten. Maar het levert wel leuke verhalen op, waarmee mensen die van reizen houden zich graag populair maken op feestjes en borrels. Lees de rest van het artikel

De Amerikanen hebben leuke manieren om hun enthousiasme te laten blijken. In televisieprogramma’s roepen ze vaak en hard en graag ‘Oh my God!’, bij voorkeur als er net een trailer ter grootte van een zwembad weg is gereden voor hun nieuwe huis, dat een team van specialisten met perfect gemanicuurde nagels en prodentwitte tanden vanaf de grond heeft opgebouwd nadat het vorige exemplaar professioneel was gebulldozerd. Dat kan in Amerika, want daar zijn alle huizen toch van bordkarton.

Maar ik heb het eigenlijk over de manier waarop deze hysterie zich heeft verplaatst naar internet, op websites, blogs en Twitter. In het land waar roddelkoning Perez Hilton meer aanzien heeft dan de president, wordt bijna elke scheet getwitterd of geblogd, lijkt het wel. Des te moeilijker wordt het daardoor om de informatie te vinden die er echt toe doet. Want hoe onderscheid je je als Amerikaanse blogger van de miljoenen andere Amerikaanse bloggers die dezelfde flauwe stukjes schrijven over films, sterren en scheten (het liefst een combinatie van die drie)? Lees de rest van het artikel

Taalliefhebbers kunnen deze week hun hart ophalen: gisteren werd het voor de twintigste keer het Groot dictee der Nederlandse taal gehouden en vandaag werd het woord van het jaar bekend gemaakt. Het resultaat: 28 fouten (mijn dicteescore) en 1 oenig nieuw woord voor in het woordenboek.

Omdat ik geen hyve of facebook heb gaat de strekking van het woord van 2009 een beetje aan me voorbij: met ontvrienden wordt namelijk het weghalen van online vrienden uit vriendenlijstjes bedoeld. Een raar woord, volgens mij afkomstig uit het Engels waar het ‘to unfriend’ heet. Wat ermee bedoeld wordt is duidelijk, maar of het ook zo massaal wordt gedaan? Volgens mij is het nog steeds stoer om zoveel mogelijk online vrienden te hebben, of loop ik nou hopeloos achter? In ieder geval vind ik het een raar woord: ‘vrienden’ is toch ook geen werkwoord?

Een ander werkwoord dat mij in verwarring bracht was ‘statten’. In tegenstelling tot wat je denkt als je het woord zo leest, wordt hiermee het winkelen in de stad bedoeld. In de Tina schrijven ze dat al sinds mijn tiende als ‘stadten’, maar goed. Daar ging ik dus de fout in. Net als bij eau-de-colognefles en ambigue. Maar rollatorrijpe oudjes en norcidwalken had ik dan weer goed. Met 28 fouten zat ik gelukkig 1 fout onder het gemiddelde. Maar dat lukte me nog niet in automatischepiloottoestand.

Paulien Cornelisse ziet overal creatief taalgebruik

Het is moeilijk om over taal te schrijven zonder te vervallen in pessimistisch geneuzel over taalverloedering en andere taalonderwerpen waar mensen graag op afgeven. Paul Cornelisse laat met haar boek ‘Taal is zeg maar echt mijn ding’ zien dat taal in de eerste plaats springlevend is, en veel zegt over de mensen die het gebruiken. Het resultaat is een verzameling scherpe columns over taalgebruik waar je eigenlijk nooit bij stilstaat, maar dat niet meer weg te denken is uit onze communicatie. Zeg maar.

Mensen zeggen zelden wat ze bedoelen. Als er tijdens een vergadering gevraagd wordt ‘mag ik eerlijk zijn?’ weet je dat jouw voorstel helemaal afgebrand zal worden. En dat de spreker niet verwacht dat er iemand opstaat die gaat zeggen ‘nou, eigenlijk niet’. En zo zijn er nog veel meer uitdrukkingen die niets zeggen, maar die alleen gebruikt worden omdat ze de boel zo lekker opvullen. ‘In die zin’ bijvoorbeeld, en ‘wat ik wél vond’, als je iets volkomen kut vond. Lees de rest van het artikel

Ter voorbereiding op het jaarlijkse Groot Dictee der Nederlandse taal aanstaande woensdag (elk jaar omcirkeld in mijn agenda) heb ik online vast wat oefeningen verricht. Op www.grootdictee.nl kun je grasduinen in oude dictees en taalspelletjes spelen, ook tegen andere taalfanaten; net als op televisie onder de bevlogen leiding van Philip Freriks.

Op de website kun je oude dictees uit vorige edities maken. Uit de oorspronkelijke afleveringen zijn de fragmenten met de zinnen geknipt, voorgelezen door de presentatoren in de Eerste Kamer, die je vervolgens in een tekstveld typt. Er is een apart veldje voor bijzondere tekens, erg handig. Bij het controleren van de zinnen geeft het programma aan welke woorden je onjuist hebt geschreven en aan welke woorden een verhaal vast zit: als je hierop klikt krijg je een videofragment van een van de juryleden die bijvoorbeeld vertelt waarom je chef-kok met een koppelteken schrijft (die had ik dus fout, ik had het aan elkaar geschreven). Lees de rest van het artikel

Toen mijn zusje I. (nu 15 jaar) een jaar of 10 was, was ze ervan overtuigd dat de Zeeuwse band Bløf in het liedje ‘omarm’ zong: ‘Piet, ga nou mee, en ontarm me, ontarm me’. (In plaats van ‘lief, ga nou mee, en omarm me, omarm me). We hebben haar zo hard uitgelachen, dat zij en wij deze verspreking nooit meer zullen vergeten. Maar dergelijke verkeerde interpretaties van liedjes, zogenaamde mondegreens,  komen onder Nederlanders nog veel vaker voor, blijkt uit een onderzoekje van Onze Taal.

Sommige liedteksten worden massaal verkeerd verstaan. Echte klassiekers op dit gebied zijn Bob Dylan (‘the ants are my friends, they’re blowing in the wind) en Jimi Hendrix (‘excuse me while I kiss this guy’). Op www.kissthisguy.com vind je zelfs een heel archief aan veelgemaakte fouten op het gebied van liedteksten, de een nog hilarischer dan de andere. Lees de rest van het artikel

Dat de MSN-generatie de grootste moeite heeft met spelling en grammatica is onderhand wel bekend. Dat ze tegenwoordig de gewoonste woorden niet begrijpen is nieuw. Uit onderzoek van de Nederlandse Taalunie blijkt dat jongeren regelmatig hun wenkbrauwen optrekken bij woorden als beschouwen, constateren, onderscheiden en immers.

Ook begrijpend lezen kunnen scholieren slecht. Vaardigheden als het formuleren van de hoofdgedachte van een tekst, het onderscheiden van hoofd- en bijzaken en het snappen van de structuur is voor veel jongeren te veel gevraagd. Lees de rest van het artikel

Sinds afgelopen zondag heeft iedereen wel een mening over Joran van der Sloot en/of Peter R. de Vries. Interessanter vind ik hoe deze mediahype creatieve filmpjes, liedjes en sms’jes tot gevolg heeft gehad.

Na ‘goeiemoggel’ is ‘coño’ hèt nieuwe modewoordje van het moment. En onder de kop ‘Joran-lol per sms’ bericht De Pers vandaag over de inhoud van het toegenomen sms-verkeer na de uitzending van zondag. In wat onderhand viral sms’jes zijn, schijnen mensen elkaar om een boot en een shotje Bacardi 151 te vragen. Ook Paulien Cornelisse concludeert in nrc.next dat het door Joran veelvuldig gebezigde woord ‘focking’ een heel nieuw leven is gaan leiden na afgelopen zondag. Lees de rest van het artikel

Natuurlijk zat ik gisteravond met een schrijfblok op schoot voor de televisie: tijd voor het Groot Dictee der Nederlandse taal! Met 23 fouten zit ik onder het gemiddelde aantal fouten dat de prominenten maakten.

Elk jaar maak ik weer minder fouten, getuige mijn bewaarde dictees van vorige edities. Een positieve ontwikkeling, al was ik tijdens mijn middelbare schooltijd beter op de hoogte van de spellingsregels (of moet ‘schooltijd’ los van elkaar? Of met een koppelteken?). Lees de rest van het artikel

Heb je ‘em al gezien? De briljante reclame van KPN waarin communicatie via sms en e-mail de meest hilarische taalveranderingen oplevert? ‘Ik word knetterbek van die sproetjes! Dit is de apdeling transploft, niet de apdeling sproetjes.’

Een ‘verspreking’ is in een sms’je snel gemaakt. Als je de T9-functie op je mobiel gebruikt moet je oppassen dat je als afsluiting de ontvanger geen ‘jus’ geeft in plaats van een kus en wel zegt dat je van hèm houdt en niet van ‘lot’. En ook zonder T9 zijn typfouten erg common. Lees de rest van het artikel