Ik zou een slechte trendwatcher zijn. Als je mij 5 jaar geleden had gevraagd of het ooit iets zou worden met YouTube had ik je waarschijnlijk hard uitgelachen. De naam alleen al! Wie noemt zijn site nou ‘Youtube’? Dat bekt toch niet? Waarom heet het niet gewoon ‘videosite.com’ of zoiets? Dat klinkt veel logischer.

Is het je trouwens wel eens opgevallen hoe verschillend mensen ‘Youtube’ uitspreken? Een beetje nerd zegt het op zijn Amerikaans: ‘youtoeb’. Maar de meeste mensen fietsen er  een ‘j’ in en spreken het uit als ‘joetjoep’ (meer dan 27.000 resultaten in Google trouwens).

En toch is YouTube net als Google en Hyves zo ingeburgerd dat het een werkwoord is geworden:  even YouTube’en. Oké, dat is inderdaad wel iets makkelijker te vervoegen dan videosite (ik videosite, jij videositet, wij videositen?). Maar dan nog; wie gaat er voor de lol naar amateuristische homevideo’s van andere mensen kijken, dacht ik destijds. Tja, miljarden mensen dus, inclusief mezelf. Als tijdverdrijf, sociale bezigheid en researchbron. Zelfs actualiteitenprogramma’s gebruiken filmpjes van YouTube in hun uitzending en zetten dan heel klein in beeld ‘bron: YouTube’. Alsof dat meteen duidelijk maakt wie van alle miljarden gebruikers het betreffende filmpje heeft geupload.

En het leuke is dat je helemaal geen videokunstenaar hoeft te zijn om miljoenen views te krijgen op je filmpje. Zelfs filmpjes die alleen bestaan uit de foto van een zanger met zijn liedje op de achtergrond worden miljoenen keren bekeken.  En sommige filmpjes worden zo leuk gevonden dat mensen ze downloaden en opnieuw op YouTube zetten. Zo zwerven er intussen tientallen dezelfde filmpjes rond van twee playbackende Chinezen en een dramatisch kijkende hamster. Allemaal met miljoenen hits.

En dan beweren sommige mensen dat we als samenleving  geen collectieve momenten meer kennen, nu er 5000 televisiezenders zijn en we er ook nog internet bij hebben gekregen. Het is nou eenmaal geen 1962 meer, toen programma’s nog miljoenen kijkers trokken, gewoon, omdat er niks anders op tv was. Dat heb je niet meer, belangrijke voetbalwedstrijden en terroristische aanslagen uitgezonderd. Maar YouTube kan er ook wat van. Het schept toch een band, als je samen met 4528930 andere mensen naar hetzelfde filmpje van Kabouter Wesley hebt gekeken. En als ik zeg: niezende pandabeer, broek aan m’n laars en angry German kid, dan weet bijna iedereen waar ik het over heb!

Dat de Barneveldse Krant het kleine nieuws dat dichtbij de burger staat nooit schuwt, is algemeen bekend. Vanaf nu kunnen lezers echter hier ook zelf een bijdrage aan leveren. Op de per 30 april vernieuwde website kun je zelf berichten, filmpjes en afbeeldingen uploaden.

“Daarmee bepaalt de bezoeker zelf wat interessant, leuk of mooi genoeg is om te delen met de lokale samenleving,” aldus de Barneveldse Krant. Het is de bedoeling dat Barnevelders hun eigen nieuwtjes met betrekking tot Barneveld gaan publiceren op de speciale lezerspagina. Ook andere vernieuwingen volgen op 30 april.

De laatste restyle van de website van de Barneveldse Krant maakte het al mogelijk om te reageren op nieuwsberichten en om te stemmen in een poll. Met de aanstaande vorm van user generated content heeft de Barneveldse Krant er een “platform voor eigen onderwerpen” bij.

Van de al bestaande reactiemogelijkheden is veel gebruik gemaakt, bijvoorbeeld tijdens de discussie over het portret van Barneveld als ‘refodorp’ in de uitzending van Netwerk op 25 maart. Of de interactieve mogelijkheden van de nieuwe ook zo gretig benut zullen worden zullen we zien. Uit voorzorg looft de Barneveldse Krant alvast mooie prijzen uit als je een eigen bijdrage plaatst. Maar als we de beruchte uitzending van Netwerk moeten geloven heeft de gemiddelde Barnevelder nog nooit van internet gehoord!

Sinds user-generated content een buzzwoord werd, proberen bijna alle kranten, tijdschriften en televisieprogramma’s hiervan hun graantje mee te pikken. Toch willen echt inhoudelijke initiatieven voor burgerjournalistiek nog niet van de grond komen. Berichten zijn vaak inhoudelijk niet sterk genoeg, of er wordt gewoon te weinig gepost.Denkfouten
Van Heeswijk, zelf nieuwe media journalist en docent internetjournalistiek aan de Universiteit van Leiden, legt in een tweeluik op het weblog www.denieuwereporter.nl uit hoe de journalistiek dit proces kan omkeren. Redacties begaan namelijk een aantal denkfouten. Zo wordt er te weinig richting gegeven aan de input van de bezoeker: de instelling ‘hier heb je een forum, doe er maar wat leuks mee’ werkt niet.

Dat komt onder meer doordat veel huidige initiatieven te veel gericht zijn op een algemeen publiek, aldus van Heeswijk. “In de Trouw-community voor theologen en filosofen is het veel duidelijker wat bezoekers worden geacht aan te leveren en zal het gesprek tussen de deelnemers soepeler verlopen, dan in een algemene site als Skoeps.nl.”En, mooi voor op een tegeltje aan de muur: “aandacht is de wisselkoers van de user-generated content”. Gebruikers die hun nieuwsberichten, waar ze hun best op hebben gedaan en trots op zijn, uploaden, willen daar waardering voor krijgen. En ondertussen zit de redactie alleen maar spelfouten te verwijderen: “hij [de burgerjournalist] wil geen aandacht van de journalist, maar van zijn publiek.”

Daarnaast mogen redacties hun burgerjournalisten best een duwtje in de goede richting geven. Als duidelijk wordt dat het proces stagneert of inhoudelijk niet zo sterk is als gehoopt, kunnen ze zelf naar initiatieven zoeken om het debat nieuw leven in te blazen. Dan is een schrijfcursus of zelfgemaakte internetradio helemaal geen gek idee, aldus van Heeswijk.

Burgerjournalistiek wordt ook haast geen kans gegeven: om het te laten slagen moet het als paradepaardje worden gepresenteerd, maar het risico daarvan is natuurlijk levensgroot. Als er te weinig of te zwak wordt gepost, gooien redacties al snel het bijltje erbij neer. Doodzonde, volgens van Heeswijk.

Dit roept echter wel de vraag op hoe redacties financieel gezien zelf nog kunnen profiteren van user generated content: hoe gaat het medium er geld aan verdienen van adverteerders? Die willen hun advertenties liever gelezen hebben door veel verschillende mensen dan door een klein groepje gelijkgestemde mensen.

Journalistiek en user generated content; het blijft een haat-liefdeverhouding. Om te voorkomen dat het een fata morgana blijft zullen media in actie moeten komen. Anders blijft er van Skoeps’ slogan  ‘zestien miljoen reporters’ weinig over. De 2 artikelen van Erik van Heeswijk zijn hier en hier te lezen.

Het leuke was dat onze onderzoeken in elkaars verlengde liggen. Terwijl ik onderzocht hoe Beeld en Geluid kan anticiperen op het gedrag van docenten en leerlingen ten opzichte van het educatieve aanbod, bekeek Michelle hoe scholen de mediakit voorafgaand aan hun bezoek gebruikten. Mariska concentreerde zich vervolgens op de vraag hoe Beeld en Geluid vervolgens kan inspelen op de huidige ontwikkelingen rond user-generated content.Dit leverde achteraf een levendige discussie op over de voorlichting van docenten, het gebruik van RFID en onze aanbevelingen. Een leuke afsluiting van een creatieve stage die ik met mijn achtergrond goed heb doorlopen. Dan merk je dat onderzoek eigenlijk pas leuk is als het ook daadwerkelijk toegepast gaat worden, zoals bij Beeld en Geluid.

De presentatie is hier te downloaden (pps).